Afrika'da Deniz Yolu Ticareti

Afrika’da Deniz Yolu Ticareti

UNCTAD’ın 18 Kasım’da yayımlanan 2021 Deniz Taşımacılığı İncelemesi’ne (Review of Maritime Transport 2021) göre, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA) yürürlüğe girmek üzereyken teknoloji, Afrika kıtasında ticareti ve taşımacılığı daha basit ve daha verimli hâle getirme potansiyeline sahip. Deniz ticaretindeki bu eğilimler Afrika ekonomisinin büyümesine yardımcı olabilir.

AfCFTA’nın Potansiyeli

Ocak 2021’de yürürlüğe giren AfCFTA anlaşması, tarife dışı engelleri kaldırarak ve ithalat vergilerini düşürerek Afrika içi ticareti dört katına çıkarmayı amaçlıyor. UNCTAD’a göre anlaşma, kıtanın ticaret dengesizliğini %51 azaltırken Afrika içi ticareti yaklaşık %33 artırabilir.

Kıtasal serbest ticaret bölgesinin deniz taşımacılığı ve hizmet sektörü üzerinde önemli bir etkisi var. Çalışmada şöyle deniyor: “AfCFTA’nın deniz taşımacılığı dahil çeşitli taşıma türlerine olan talebi artırması ve bu da altyapı ve ekipman, deniz taşımacılığı söz konusu olduğunda limanlar ve gemiler için yatırım ihtiyacını artırması bekleniyor.

AfCFTA, anlaşmanın faydalarından tam olarak yararlanmak için deniz bağlantısını geliştirmek amacıyla Afrika’da yeterli taşımacılık altyapısının ve hizmetlerinin finanse edilip inşa edilmesinin acil bir ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

BM Afrika Ekonomik Komisyonu’nun değerlendirmesine göre AfCFTA’nın uygulanmasıyla gemilerle elleçlenen yük miktarı 58 milyon tondan 132 milyon tona çıkacak.

Rapora göre AfCFTA, 2030 yılına kadar Komorlar, Gabon, Gambiya, Gana, Madagaskar, Mauritius, Mozambik, Namibya ve Somali’de liman trafiğini artıracak.

CTN İsteyen Ülkeler

• ARCCLA: Angola
• BESC: Benin, Burundi, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Çad, Gine Konakri, Liberya, Mali, Nijer, Togo
• ECTN / URN: Burkina Faso, Kongo Cumhuriyeti
• ECTN: Libya, Somali, Güney Sudan
• FERI: Demokratik Kongo Cumhuriyeti
• ACID: Mısır
• BIETC: Gabon
• CTN: Nijerya, Sierra Leone
• SPN: Gana
• ECTN: Ekvator Ginesi
• CEE: Gine Bissau
• BSC: Fildişi Sahili – Côte d’Ivoire, Madagaskar, Mali, Nijer, Senegal

Gerekli altyapı iyileştirmeleri yapılırsa Afrika’nın deniz filosunun dökme yükte %188, konteyner yükünde %180 büyümesi bekleniyor.

• Afrika ülkelerinin yaklaşık üçte birinin denize kıyısı olmamasına rağmen deniz taşımacılığı küresel pazara ulaşmanın ana yoludur. Afrika’da limanlar ve deniz taşımacılığı uluslararası ticaret için hayati önem taşır.
• Afrika’nın küresel mal ticaretine değer olarak katkısı oldukça düşüktür; 2020’de ihracatın yalnızca %2,5’ini ve ithalatın %3’ünü oluşturdu.
• Ancak UNCTAD’ın deniz ticaretine ilişkin hacim tahminlerine göre Afrika, küresel deniz ticaretinin toplam hacminde çok daha büyük bir paya sahiptir.

Afrika, küresel ekonomiye tam olarak katkıda bulunmasını engelleyen pek çok zorlukla karşı karşıya; ancak çok sayıda umut verici işaret, kıtanın uyuyan bir dev olduğunu gösteriyor. Güçlü ekonomik büyümesi, demografik fırsat penceresi, kaynakları, artan yatırımlar ve başta Çin olmak üzere taşımacılık altyapısına bağlı finansman taahhütleri Afrika’yı bu yolda destekleyen etkenler arasında.